AI w pracy urzędnika: jak korzystać bezpiecznie i zgodnie z zasadami

Do czego urzędnik może używać ChatGPT, Copilota czy PLLuM: pisma, streszczenia, prosty język, notatki. Czego nie wolno wklejać i kto odpowiada za decyzję.
Sztuczna inteligencja trafia do urzędów szybciej, niż wielu się spodziewało. Według Forsal, powołującego się na badanie NASK, z AI w pracy korzysta już prawie połowa urzędników. Często jednak bez jasnych zasad. Ten poradnik pokazuje, do czego AI naprawdę się przydaje w urzędzie i gdzie są granice.
To informacja ogólna. Zawsze obowiązują zasady i regulaminy Twojego urzędu.
Najpierw: czym wolno pracować
W urzędzie najważniejsze pytanie nie brzmi „jak”, tylko „w czym”. Sprawdź:
- czy urząd ma zatwierdzone narzędzie, np. Copilota w Microsoft 365, własne rozwiązanie albo polski model PLLuM (więcej w artykule o asystencie mObywatela i PLLuM),
- czy jest zarządzenie lub regulamin korzystania z AI,
- kto jest inspektorem ochrony danych (IOD), do którego możesz się zwrócić z pytaniem.
Jeśli nie ma zasad, zapytaj przełożonego i do tego czasu nie wklejaj do prywatnych czatów żadnych danych z akt.
6 zadań, w których AI pomaga urzędnikowi
1. Pierwsza wersja pisma. Opisz sprawę ogólnie, bez danych strony, i poproś o szkic:
Jesteś pracownikiem urzędu gminy. Napisz szkic pisma do mieszkańca z informacją, że jego wniosek o [rodzaj sprawy] wymaga uzupełnienia o [dokument]. Termin: 7 dni od doręczenia. Ton uprzejmy, urzędowy, prosty język. Dane osoby wstawię sam w miejsca oznaczone [IMIĘ I NAZWISKO], [ADRES], [NR SPRAWY].
2. Prosty język. Poproś o przepisanie fragmentu tak, żeby zrozumiał go każdy mieszkaniec: krótsze zdania, bez żargonu, z zachowaniem wszystkich terminów i podstaw prawnych.
3. Streszczenie długiego dokumentu. Uchwała, wytyczne, raport: poproś o 7 najważniejszych punktów z odesłaniem do paragrafów. Kluczowe fragmenty sprawdź sam w oryginale.
4. Notatka ze spotkania. Z własnych notatek (bez danych wrażliwych) AI zrobi uporządkowaną notatkę: ustalenia, zadania, terminy. Jak to zrobić, pokazujemy w artykule o protokole ze spotkania z AI.
5. Odpowiedzi na powtarzalne pytania. Godziny przyjęć, wymagane dokumenty, opłaty: AI pomoże przygotować jasne odpowiedzi do strony internetowej albo do szablonów maili.
6. Ogłoszenia i komunikaty. Informacja o wyłączeniu wody, zmianie godzin pracy, konsultacjach społecznych: AI napisze kilka wersji, Ty wybierasz i poprawiasz.
Jakie narzędzia
- Ogólni asystenci AI: ChatGPT, Microsoft Copilot, Google Gemini albo Claude. Wystarczą do większości zadań z tego artykułu. W pracy korzystaj z wersji, którą zatwierdziła firma, najlepiej na koncie służbowym.
- Copilot w Microsoft 365, jeśli urząd ma licencję: pisma w Wordzie, streszczenia w Outlooku, notatki ze spotkań w Teams, w granicach uprawnień i firmowej ochrony danych.
- Polskie modele językowe: PLLuM, rozwijany na potrzeby administracji, i Bielik. Część urzędów testuje oparte na nich narzędzia, np. do upraszczania języka pism.
- Systemy dziedzinowe urzędu (elektroniczny obieg dokumentów, systemy podatkowe) coraz częściej dostają funkcje AI. Zapytaj dział IT, co jest dostępne u Was.
Zanim zaczniesz korzystać z nowego narzędzia, sprawdź, czy firma je dopuszcza i co dzieje się z danymi, które do niego trafiają. Jak porównać asystentów, piszemy w artykule o wyborze asystenta AI do pracy.
Czego nie wklejać
- danych osobowych stron: imion, adresów, numerów PESEL, numerów spraw powiązanych z osobą,
- informacji z akt sprawy, zwłaszcza dotyczących zdrowia, sytuacji rodzinnej, finansów,
- dokumentów niejawnych i wewnętrznych, których nie wolno udostępniać.
Zamiast danych używaj znaczników, np. [WNIOSKODAWCA], [KWOTA]. Więcej w artykule o anonimizacji danych przed AI.
Kto odpowiada za decyzję
AI może pomóc napisać projekt pisma, ale nie podejmuje decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie, uzasadnienie i podstawa prawna to odpowiedzialność urzędnika. Przepisy, terminy i numery artykułów zawsze sprawdzaj w źródle (np. w Dzienniku Ustaw lub ISAP), bo AI potrafi zmyślić przepis, który brzmi wiarygodnie.
AI Act a urząd
Od 2 lutego 2025 roku instytucje, które korzystają z systemów AI, muszą dbać o kompetencje AI pracowników (art. 4 AI Act). Dotyczy to także administracji publicznej.
Chcesz sprawdzić swoją wiedzę? Bezpłatny certyfikat „AI w pracy biurowej” to 20 pytań o bezpieczne korzystanie z AI: dane, sprawdzanie wyników, wybór narzędzia. Zajmuje około 20 minut, a certyfikat z numerem możesz dołączyć do dokumentacji szkoleń.
Źródła i data sprawdzenia
Stan na 17 listopada 2026.
- Forsal (forsal.pl)
Ceny, funkcje narzędzi i przepisy mogą się zmienić po tej dacie, dlatego przy ważnych decyzjach sprawdź aktualny stan w podlinkowanym źródle. Zauważyłeś błąd? Napisz na kontakt@przejmijai.pl.


