# Dane firmy po NIP w Excelu: nazwa, adres i REGON z białej listy

> Jak w Excelu uzupełnić nazwę, adres, REGON i status VAT kontrahentów po samym NIP. Power Query i darmowe API wykazu podatników VAT, bez klucza. Gotowy kod.

Źródło: https://przejmijai.pl/artykuly/dane-firmy-po-nip-excel
Aktualizacja: 22 listopada 2026
Autor: PrzejmijAI (przejmijai.pl)

Lista kontrahentów z samymi numerami NIP, a do zestawienia potrzebne są pełne nazwy, adresy i REGON-y. Kopiowanie z wyszukiwarki po jednej firmie zajmuje godzinę. Excel może pobrać te dane sam, z publicznego **Wykazu podatników VAT** (tzw. białej listy) prowadzonego przez Ministerstwo Finansów.

## Skąd brać dane: biała lista czy GUS?

Są dwa oficjalne źródła i warto wiedzieć, czym się różnią.

| | Biała lista (Wykaz podatników VAT) | GUS – baza REGON (BIR) |
| --- | --- | --- |
| Klucz dostępu | nie jest potrzebny | trzeba o niego wystąpić |
| Jakie firmy | podatnicy VAT czynni, zwolnieni i wykreśleni | wszystkie podmioty w rejestrze REGON |
| Dane | nazwa, adres, REGON, KRS, status VAT, rachunki | pełne dane rejestrowe, PKD, forma prawna |
| Najprostsza droga z Excela | Power Query, kilka linijek kodu | wymaga programisty (usługa w technologii SOAP) |

**API białej listy** nie wymaga uwierzytelniania (tak podaje [specyfikacja MF](https://www.gov.pl/web/kas/api-wykazu-podatnikow-vat)). To wystarczy do typowego uzupełniania danych kontrahentów.

**API GUS (BIR)** jest bezpłatne, ale [klucz użytkownika trzeba zamówić mailowo](https://api.stat.gov.pl/Home/RegonApi?lang=en), podając m.in. nazwę i REGON firmy, osobę kontaktową, adresy IP i szacowaną liczbę zapytań. Połączenie z Excela bez programowania jest tu trudne, więc w tym artykule zostajemy przy białej liście. Pojedyncze firmy spoza VAT sprawdzisz ręcznie w wyszukiwarce REGON na stronie GUS.

## Limity, które trzeba znać

Według [strony Ministerstwa Finansów o API](https://www.gov.pl/web/kas/api-wykazu-podatnikow-vat):

- metoda wyszukiwania (**search**) pozwala na **100 zapytań dziennie**, każde o maksymalnie 30 podmiotów,
- po wyczerpaniu limitu dostęp może zostać zablokowany do północy, także w wyszukiwarce na stronie,
- od 15 października 2026 r. produkcyjny adres API to `https://wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl/api/`, a stary `wl-api.mf.gov.pl` ma działać do 1 grudnia 2026 r.,
- wykaz bywa trudno dostępny codziennie między 22:00 a 0:00, bo wtedy aktualizowane są dane.

W praktyce: jeden NIP to jedno zapytanie, więc ten sposób sprawdzi się do ok. 90 kontrahentów dziennie. Przy większych listach poproś AI o wersję z metodą `search/nips`, która przyjmuje do 30 numerów naraz (polecenie poniżej).

## Krok 1: funkcja pobierająca dane po NIP

1. W Excelu: **Dane > Pobierz dane > Z innych źródeł > Puste zapytanie**.
2. Kliknij **Edytor zaawansowany**, usuń zawartość i wklej:

```
(nip as any) =>
let
    Nip = Text.Select(Text.From(nip), {"0".."9"}),
    Dzis = Date.ToText(Date.From(DateTime.LocalNow()), "yyyy-MM-dd"),
    Odpowiedz = try Json.Document(Web.Contents("https://wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl",
        [RelativePath = "api/search/nip/" & Nip, Query = [date = Dzis]])) otherwise null,
    Podmiot = if Odpowiedz = null then null else Odpowiedz[result][subject]
in
    if Podmiot = null then
        [Nazwa = "BRAK W WYKAZIE LUB BŁĘDNY NIP", Adres = null, REGON = null, KRS = null, StatusVAT = null, IdZapytania = null]
    else
        [Nazwa = Podmiot[name],
         Adres = if Podmiot[residenceAddress]? <> null then Podmiot[residenceAddress]? else Podmiot[workingAddress]?,
         REGON = Podmiot[regon]?,
         KRS = Podmiot[krs]?,
         StatusVAT = Podmiot[statusVat]?,
         IdZapytania = Odpowiedz[result][requestId]?]
```

3. Kliknij **Gotowe** i nazwij zapytanie `DaneFirmy`.

Co robi ten kod: usuwa z NIP-u kreski, spacje i prefiks „PL”, pyta wykaz o stan na dzisiaj i zwraca sześć pól. Dla spółek API podaje adres siedziby, dla jednoosobowych firm adres działalności, dlatego kod bierze to pole, które jest wypełnione.

## Krok 2: lista kontrahentów

1. W arkuszu wpisz NIP-y w kolumnie z nagłówkiem `NIP` i zamień zakres na tabelę (**Wstaw > Tabela**). Nazwij ją `Kontrahenci`.
2. Kliknij w tabelę: **Dane > Z tabeli/zakresu**.
3. Zmień typ kolumny `NIP` na **Tekst** (ikona w nagłówku kolumny).
4. **Dodaj kolumnę > Wywołaj funkcję niestandardową**, wybierz `DaneFirmy`, jako `nip` wskaż kolumnę `NIP`.
5. Rozwiń nową kolumnę ikoną dwóch strzałek i zaznacz potrzebne pola.
6. **Zamknij i załaduj**.

W kolumnie `StatusVAT` zobaczysz np. „Czynny” albo „Zwolniony”. `IdZapytania` to unikalny identyfikator, który MF nadaje każdemu zapytaniu. Warto go zachować jako ślad, kiedy dane zostały sprawdzone.

## Krok 3: odświeżanie z głową

Każde kliknięcie **Odśwież** to nowa porcja zapytań do limitu. Dlatego:

- nie odświeżaj co chwilę, raz dziennie wystarczy,
- po pobraniu danych możesz skopiować wynik i wkleić go jako wartości do osobnego arkusza,
- nowych kontrahentów dodawaj w osobnej, krótkiej tabeli, zamiast odświeżać całą listę.

Podgląd w edytorze Power Query też wysyła zapytania, więc pracuj na kilku wierszach, a całość załaduj na końcu.

## Uzupełnianie formułą zamiast ręcznego kopiowania

Gdy masz już tabelę z danymi z wykazu (nazwijmy ją `Wykaz`), dane do faktur czy zestawień ściągniesz zwykłą formułą:

```
=X.WYSZUKAJ(A2;Wykaz[NIP];Wykaz[Nazwa];"SPRAWDŹ NIP")
```

Jeśli NIP-y w Twoim pliku są zapisane z kreskami, najpierw je ujednolicić:

```
=PODSTAW(PODSTAW(USUŃ.ZBĘDNE.ODSTĘPY(A2);"-";"");"PL";"")
```

Więcej o czyszczeniu takich danych piszemy w artykule [o porządkowaniu danych w Excelu z AI](https://przejmijai.pl/artykuly/porzadkowanie-danych-w-excelu-z-ai).

## Gotowe polecenia do AI

> Mam w Power Query funkcję, która pobiera dane firmy z API Wykazu podatników VAT metodą search/nip (kod poniżej). Przerób ją tak, żeby korzystała z metody api/search/nips/{nips}, która przyjmuje do 30 numerów NIP rozdzielonych przecinkami. Lista NIP-ów jest w tabeli Kontrahenci, kolumna NIP. Podziel ją na paczki po 30 i zwróć jedną tabelę. [wklej kod]

> Polski Excel, nazwy funkcji po polsku, średniki. W kolumnie A mam NIP-y w różnych formatach: z kreskami, ze spacjami, z prefiksem PL. Napisz formułę, która zostawi same cyfry i oznaczy „BŁĘDNY”, jeśli cyfr nie jest dokładnie 10.

> Wyjaśnij prostym językiem, czym różni się adres siedziby od adresu prowadzenia działalności w Wykazie podatników VAT.

Sprawdzanie formatu NIP-u to dobry pierwszy filtr, zanim wyślesz zapytanie i zużyjesz limit. Zasady pisania formuł dla polskiego Excela opisujemy w tekście [o formułach Excela po polsku z ChatGPT](https://przejmijai.pl/artykuly/formuly-excel-po-polsku-z-chatgpt).

## Najczęstsze problemy

- **„BRAK W WYKAZIE LUB BŁĘDNY NIP” przy istniejącej firmie.** Firma może nie być podatnikiem VAT. Biała lista obejmuje podmioty zarejestrowane do VAT i te, które z rejestru wykreślono lub do niego nie przyjęto. Inne firmy sprawdź w bazie REGON.
- **Nagle wszystkie wiersze z błędem.** Prawdopodobnie wyczerpany dzienny limit zapytań. Poczekaj do północy i odśwież mniejszą listę.
- **Błąd „Formula.Firewall”.** Power Query blokuje łączenie danych z arkusza z danymi z internetu. Wejdź w **Plik > Opcje i ustawienia > Opcje zapytania > Bieżący skoroszyt > Prywatność** i wybierz ignorowanie poziomów prywatności. Zrób to tylko w pliku, w którym wysyłasz do API wyłącznie NIP-y.
- **NIP zamienia się na liczbę i traci formatowanie.** Ustaw typ kolumny na **Tekst** przed wywołaniem funkcji.
- **Dane różnią się od faktury.** Wykaz pokazuje stan na dzień zapytania. Jeśli firma zmieniła adres, nowa wartość pojawi się po aktualizacji rejestru.
- **Stary adres API przestał działać.** Jeśli kopiujesz kod z innych poradników, zamień `wl-api.mf.gov.pl` na `wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl`.

Ta sama technika (funkcja Power Query wywoływana dla każdego wiersza) działa przy kursach walut. Opisaliśmy ją w artykule [o kursach walut NBP w Excelu](https://przejmijai.pl/artykuly/kursy-walut-nbp-excel).

Chcesz pewniej korzystać z AI i automatyzacji w pracy? Sprawdź swoją wiedzę i zdobądź [darmowy certyfikat „AI w pracy biurowej”](https://przejmijai.pl/certyfikat?utm_source=artykul&utm_medium=cta&utm_campaign=dane-firmy-po-nip-excel).
