30 poleceń AI do Excela (ChatGPT i Copilot): formuły, porządkowanie danych, raporty

Gotowe polecenia do Excela po polsku: formuły z polskimi nazwami funkcji, czyszczenie danych, tabele przestawne, wykresy i makra. Do skopiowania, z zasadami sprawdzania.
Excel to miejsce, w którym AI oszczędza najwięcej czasu w biurze. Nie musisz pamiętać składni formuł ani szukać na forach, jak rozdzielić kolumnę z imieniem i nazwiskiem. Wystarczy dobrze opisać, co masz i co chcesz dostać.
Poniżej 30 poleceń do skopiowania. Działają w ChatGPT, Copilocie, Gemini i Claude. Nawiasy kwadratowe uzupełniasz swoimi informacjami. Prawdziwych danych osobowych nie wklejasz: zamiast nich pokazujesz AI kilka zmyślonych wierszy o tym samym układzie.
Zanim zaczniesz: trzy zasady
- Pisz, że masz polskiego Excela. Funkcje mają wtedy polskie nazwy (WYSZUKAJ.PIONOWO zamiast VLOOKUP), a argumenty oddziela się średnikiem, nie przecinkiem. Bez tej informacji AI często poda wersję angielską.
- Opisz układ danych. Które kolumny, od którego wiersza, jaki format daty. Im dokładniej, tym mniej poprawek.
- Formułę pisze AI, liczy Excel. Nie proś AI o podsumowanie liczb z wklejonej tabeli. Poproś o formułę i sprawdź ją na kilku wierszach, które znasz.
Formuły (1–10)
Mam polskiego Excela. W kolumnie A są [OPIS], w kolumnie B [OPIS]. Napisz formułę, która [CEL]. Podaj ją z polskimi nazwami funkcji i średnikami, a potem wyjaśnij krok po kroku.
Wyjaśnij prostym językiem, co robi ta formuła, część po części: [FORMUŁA].
Ta formuła zwraca błąd [#N/D!, #ARG!, #DZIEL/0!]: [FORMUŁA]. Dane wyglądają tak: [OPIS]. Co jest nie tak i jak to poprawić?
Mam dwie tabele: [OPIS TABELI 1] i [OPIS TABELI 2]. Wspólna kolumna to [KOLUMNA]. Napisz formułę X.WYSZUKAJ, która dopisze [WARTOŚĆ] do pierwszej tabeli, a gdy nie znajdzie, wpisze „brak”.
Napisz formułę, która zsumuje kwoty z kolumny [KOLUMNA] tylko dla wierszy, gdzie [WARUNEK 1] i [WARUNEK 2].
Napisz formułę, która policzy dni robocze między datą w [KOMÓRKA] a datą w [KOMÓRKA], z pominięciem świąt z listy w [ZAKRES].
Napisz formułę JEŻELI, która wpisze „po terminie”, gdy data w [KOMÓRKA] jest wcześniejsza niż dziś, „dziś”, gdy jest dzisiejsza, a w pozostałych przypadkach pusty tekst.
Zamień tę zagnieżdżoną formułę JEŻELI na prostszą (np. WARUNKI albo X.WYSZUKAJ z tabelką pomocniczą): [FORMUŁA].
Napisz formułę, która wyciągnie z tekstu w [KOMÓRKA] [CO, np. numer zamówienia po słowie „ZAM”]. Przykłady tekstów: [3 ZMYŚLONE PRZYKŁADY].
Napisz formułę, która z listy w kolumnie [KOLUMNA] zwróci unikatowe wartości posortowane alfabetycznie, bez pustych komórek.
Więcej o formułach z polskimi nazwami w artykule o formułach Excela po polsku z ChatGPT.
Porządkowanie danych (11–17)
Mam kolumnę z imieniem i nazwiskiem w jednej komórce. Jak rozdzielić je na dwie kolumny? Podaj formułę i drugi sposób bez formuł.
Daty w mojej kolumnie wyglądają tak: [PRZYKŁADY]. Excel nie traktuje ich jak dat. Jak zamienić je na prawdziwe daty w formacie RRRR-MM-DD?
Liczby w kolumnie [KOLUMNA] są zapisane jako tekst (z kropką zamiast przecinka i spacjami). Jak zamienić je na liczby?
Jak w mojej tabeli znaleźć i oznaczyć duplikaty w kolumnie [KOLUMNA], nie usuwając ich? Opisz krok po kroku.
Mam tekst z niepotrzebnymi spacjami i znakami niedrukowalnymi. Napisz formułę, która go oczyści, i powiedz, jak zastąpić nią oryginalne wartości.
Dostaję co miesiąc plik o takim układzie: [OPIS]. Za każdym razem robię ręcznie: [KROKI]. Jak zrobić to raz w Power Query, żeby potem tylko klikać „Odśwież”?
Opisz, jak ustawić listę rozwijaną w kolumnie [KOLUMNA] z wartościami [LISTA], żeby nikt nie wpisywał innych.
Czyszczenie danych opisujemy szerzej w artykule o porządkowaniu danych w Excelu z AI, a łączenie wielu plików w jeden w artykule o Power Query i plikach z folderu.
Analiza i raporty (18–24)
Mam tabelę z kolumnami: [LISTA KOLUMN]. Chcę zobaczyć [CEL, np. sprzedaż według miesięcy i działów]. Jak zbudować tabelę przestawną krok po kroku?
Zaproponuj 5 pytań, na które warto odpowiedzieć na podstawie tabeli z kolumnami [LISTA KOLUMN], i podaj, jak policzyć każde w Excelu.
Napisz formułę, która policzy zmianę procentową między [KOLUMNA] a [KOLUMNA] i nie pokaże błędu, gdy poprzednia wartość wynosi zero.
Jak ustawić formatowanie warunkowe, które zaznaczy na czerwono wiersze, gdzie [WARUNEK], a na zielono te, gdzie [WARUNEK]?
Na podstawie tych wyników (zanonimizowanych) napisz 5 zdań komentarza do raportu dla kierownika: co wzrosło, co spadło, na co zwrócić uwagę. [WYNIKI]
Zaprojektuj układ arkusza do [CEL, np. ewidencji urlopów zespołu]: kolumny, typy danych, listy rozwijane i formuły podsumowujące.
Mam wyniki ankiety w Excelu, jedna odpowiedź na wiersz. Jak policzyć, ile razy wybrano każdą odpowiedź, i zrobić z tego czytelną tabelkę?
Analizę odpowiedzi z formularza opisujemy w artykule o analizie odpowiedzi z Microsoft Forms.
Wykresy, makra i automatyzacja (25–30)
Jaki wykres najlepiej pokaże [CO, np. udział działów w kosztach albo trend z 12 miesięcy]? Uzasadnij w jednym zdaniu i podaj, jak go wstawić.
Napisz makro VBA, które [CEL]. Dodaj komentarze po polsku przy każdym kroku i opisz, jak je uruchomić. Zrobię kopię pliku przed testem.
Wyjaśnij, co robi to makro, linijka po linijce, i czy może coś usunąć albo nadpisać: [KOD].
Ten skrypt Office Scripts (Excel w przeglądarce) zwraca błąd [BŁĄD]. Kod: [KOD]. Co poprawić?
Opisz, jak w Excelu zrobić szablon [DOKUMENT, np. zestawienia godzin], który co miesiąc wypełniam tylko w zaznaczonych komórkach, a resztę liczy sam.
Robię co tydzień ten sam raport: [OPIS KROKÓW]. Co z tego da się zautomatyzować w Excelu, a co lepiej w Power Automate? Zacznij od najprostszego.
Makra z ChatGPT krok po kroku opisujemy w artykule o makrach VBA z ChatGPT, a gdy Copilot nie działa w Twoim Excelu, zajrzyj do artykułu o tym, dlaczego Copilot w Excelu nie działa.
Jak sprawdzić, czy formuła jest dobra
Zanim przeciągniesz formułę na tysiąc wierszy, sprawdź ją na trzech, dla których znasz wynik. Dobrze jest też wybrać jeden nietypowy wiersz: pustą komórkę, zero, datę z przełomu miesiąca. To tam AI najczęściej się myli.
Jeśli formuła zachowuje się dziwnie, wklej ją z powrotem do AI razem z opisem błędu (polecenie 3). Zwykle druga wersja jest już poprawna.
Wszystkie 30 poleceń zebraliśmy na dwustronicowej ściągawce PDF do wydrukowania. Dostaniesz ją bezpłatnie razem z poradnikiem po zapisie w formularzu poniżej.
Źródła i data sprawdzenia
Stan na 13 listopada 2026. Artykuł opisuje praktykę pracy z narzędziami i nie powołuje się na zewnętrzne źródła.
Ceny, funkcje narzędzi i przepisy mogą się zmienić po tej dacie, dlatego przy ważnych decyzjach sprawdź aktualny stan w podlinkowanym źródle. Zauważyłeś błąd? Napisz na kontakt@przejmijai.pl.


