Читати українською →

Dane firmy po NIP w Excelu: nazwa, adres i REGON z białej listy

22 listopada 2026 · 5 min czytania

Jak w Excelu uzupełnić nazwę, adres, REGON i status VAT kontrahentów po samym NIP. Power Query i darmowe API wykazu podatników VAT, bez klucza. Gotowy kod.

Lista kontrahentów z samymi numerami NIP, a do zestawienia potrzebne są pełne nazwy, adresy i REGON-y. Kopiowanie z wyszukiwarki po jednej firmie zajmuje godzinę. Excel może pobrać te dane sam, z publicznego Wykazu podatników VAT (tzw. białej listy) prowadzonego przez Ministerstwo Finansów.

Skąd brać dane: biała lista czy GUS?

Są dwa oficjalne źródła i warto wiedzieć, czym się różnią.

Biała lista (Wykaz podatników VAT) GUS – baza REGON (BIR)
Klucz dostępu nie jest potrzebny trzeba o niego wystąpić
Jakie firmy podatnicy VAT czynni, zwolnieni i wykreśleni wszystkie podmioty w rejestrze REGON
Dane nazwa, adres, REGON, KRS, status VAT, rachunki pełne dane rejestrowe, PKD, forma prawna
Najprostsza droga z Excela Power Query, kilka linijek kodu wymaga programisty (usługa w technologii SOAP)

API białej listy nie wymaga uwierzytelniania (tak podaje specyfikacja MF). To wystarczy do typowego uzupełniania danych kontrahentów.

API GUS (BIR) jest bezpłatne, ale klucz użytkownika trzeba zamówić mailowo, podając m.in. nazwę i REGON firmy, osobę kontaktową, adresy IP i szacowaną liczbę zapytań. Połączenie z Excela bez programowania jest tu trudne, więc w tym artykule zostajemy przy białej liście. Pojedyncze firmy spoza VAT sprawdzisz ręcznie w wyszukiwarce REGON na stronie GUS.

Ściągawka PDF do wydrukowania: 30 poleceń AI dla księgowych. 30 gotowych poleceń dla księgowości na 2 stronach do wydrukowania. Dostaniesz ją bezpłatnie razem z poradnikiem „Rutynę przejmie AI. Ty przejmij AI.” Pobierz za darmo →

Limity, które trzeba znać

Według strony Ministerstwa Finansów o API:

  • metoda wyszukiwania (search) pozwala na 100 zapytań dziennie, każde o maksymalnie 30 podmiotów,
  • po wyczerpaniu limitu dostęp może zostać zablokowany do północy, także w wyszukiwarce na stronie,
  • od 15 października 2026 r. produkcyjny adres API to https://wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl/api/, a stary wl-api.mf.gov.pl ma działać do 1 grudnia 2026 r.,
  • wykaz bywa trudno dostępny codziennie między 22:00 a 0:00, bo wtedy aktualizowane są dane.

W praktyce: jeden NIP to jedno zapytanie, więc ten sposób sprawdzi się do ok. 90 kontrahentów dziennie. Przy większych listach poproś AI o wersję z metodą search/nips, która przyjmuje do 30 numerów naraz (polecenie poniżej).

Krok 1: funkcja pobierająca dane po NIP

  1. W Excelu: Dane > Pobierz dane > Z innych źródeł > Puste zapytanie.
  2. Kliknij Edytor zaawansowany, usuń zawartość i wklej:
(nip as any) =>
let
    Nip = Text.Select(Text.From(nip), {"0".."9"}),
    Dzis = Date.ToText(Date.From(DateTime.LocalNow()), "yyyy-MM-dd"),
    Odpowiedz = try Json.Document(Web.Contents("https://wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl",
        [RelativePath = "api/search/nip/" & Nip, Query = [date = Dzis]])) otherwise null,
    Podmiot = if Odpowiedz = null then null else Odpowiedz[result][subject]
in
    if Podmiot = null then
        [Nazwa = "BRAK W WYKAZIE LUB BŁĘDNY NIP", Adres = null, REGON = null, KRS = null, StatusVAT = null, IdZapytania = null]
    else
        [Nazwa = Podmiot[name],
         Adres = if Podmiot[residenceAddress]? <> null then Podmiot[residenceAddress]? else Podmiot[workingAddress]?,
         REGON = Podmiot[regon]?,
         KRS = Podmiot[krs]?,
         StatusVAT = Podmiot[statusVat]?,
         IdZapytania = Odpowiedz[result][requestId]?]
  1. Kliknij Gotowe i nazwij zapytanie DaneFirmy.

Co robi ten kod: usuwa z NIP-u kreski, spacje i prefiks „PL”, pyta wykaz o stan na dzisiaj i zwraca sześć pól. Dla spółek API podaje adres siedziby, dla jednoosobowych firm adres działalności, dlatego kod bierze to pole, które jest wypełnione.

Krok 2: lista kontrahentów

  1. W arkuszu wpisz NIP-y w kolumnie z nagłówkiem NIP i zamień zakres na tabelę (Wstaw > Tabela). Nazwij ją Kontrahenci.
  2. Kliknij w tabelę: Dane > Z tabeli/zakresu.
  3. Zmień typ kolumny NIP na Tekst (ikona w nagłówku kolumny).
  4. Dodaj kolumnę > Wywołaj funkcję niestandardową, wybierz DaneFirmy, jako nip wskaż kolumnę NIP.
  5. Rozwiń nową kolumnę ikoną dwóch strzałek i zaznacz potrzebne pola.
  6. Zamknij i załaduj.

W kolumnie StatusVAT zobaczysz np. „Czynny” albo „Zwolniony”. IdZapytania to unikalny identyfikator, który MF nadaje każdemu zapytaniu. Warto go zachować jako ślad, kiedy dane zostały sprawdzone.

Krok 3: odświeżanie z głową

Każde kliknięcie Odśwież to nowa porcja zapytań do limitu. Dlatego:

  • nie odświeżaj co chwilę, raz dziennie wystarczy,
  • po pobraniu danych możesz skopiować wynik i wkleić go jako wartości do osobnego arkusza,
  • nowych kontrahentów dodawaj w osobnej, krótkiej tabeli, zamiast odświeżać całą listę.

Podgląd w edytorze Power Query też wysyła zapytania, więc pracuj na kilku wierszach, a całość załaduj na końcu.

Uzupełnianie formułą zamiast ręcznego kopiowania

Gdy masz już tabelę z danymi z wykazu (nazwijmy ją Wykaz), dane do faktur czy zestawień ściągniesz zwykłą formułą:

=X.WYSZUKAJ(A2;Wykaz[NIP];Wykaz[Nazwa];"SPRAWDŹ NIP")

Jeśli NIP-y w Twoim pliku są zapisane z kreskami, najpierw je ujednolicić:

=PODSTAW(PODSTAW(USUŃ.ZBĘDNE.ODSTĘPY(A2);"-";"");"PL";"")

Więcej o czyszczeniu takich danych piszemy w artykule o porządkowaniu danych w Excelu z AI.

Gotowe polecenia do AI

Mam w Power Query funkcję, która pobiera dane firmy z API Wykazu podatników VAT metodą search/nip (kod poniżej). Przerób ją tak, żeby korzystała z metody api/search/nips/{nips}, która przyjmuje do 30 numerów NIP rozdzielonych przecinkami. Lista NIP-ów jest w tabeli Kontrahenci, kolumna NIP. Podziel ją na paczki po 30 i zwróć jedną tabelę. [wklej kod]

Polski Excel, nazwy funkcji po polsku, średniki. W kolumnie A mam NIP-y w różnych formatach: z kreskami, ze spacjami, z prefiksem PL. Napisz formułę, która zostawi same cyfry i oznaczy „BŁĘDNY”, jeśli cyfr nie jest dokładnie 10.

Wyjaśnij prostym językiem, czym różni się adres siedziby od adresu prowadzenia działalności w Wykazie podatników VAT.

Sprawdzanie formatu NIP-u to dobry pierwszy filtr, zanim wyślesz zapytanie i zużyjesz limit. Zasady pisania formuł dla polskiego Excela opisujemy w tekście o formułach Excela po polsku z ChatGPT.

Najczęstsze problemy

  • „BRAK W WYKAZIE LUB BŁĘDNY NIP” przy istniejącej firmie. Firma może nie być podatnikiem VAT. Biała lista obejmuje podmioty zarejestrowane do VAT i te, które z rejestru wykreślono lub do niego nie przyjęto. Inne firmy sprawdź w bazie REGON.
  • Nagle wszystkie wiersze z błędem. Prawdopodobnie wyczerpany dzienny limit zapytań. Poczekaj do północy i odśwież mniejszą listę.
  • Błąd „Formula.Firewall”. Power Query blokuje łączenie danych z arkusza z danymi z internetu. Wejdź w Plik > Opcje i ustawienia > Opcje zapytania > Bieżący skoroszyt > Prywatność i wybierz ignorowanie poziomów prywatności. Zrób to tylko w pliku, w którym wysyłasz do API wyłącznie NIP-y.
  • NIP zamienia się na liczbę i traci formatowanie. Ustaw typ kolumny na Tekst przed wywołaniem funkcji.
  • Dane różnią się od faktury. Wykaz pokazuje stan na dzień zapytania. Jeśli firma zmieniła adres, nowa wartość pojawi się po aktualizacji rejestru.
  • Stary adres API przestał działać. Jeśli kopiujesz kod z innych poradników, zamień wl-api.mf.gov.pl na wykazpodatnikowvat.mf.gov.pl.

Ta sama technika (funkcja Power Query wywoływana dla każdego wiersza) działa przy kursach walut. Opisaliśmy ją w artykule o kursach walut NBP w Excelu.

Chcesz pewniej korzystać z AI i automatyzacji w pracy? Sprawdź swoją wiedzę i zdobądź darmowy certyfikat „AI w pracy biurowej”.

Źródła i data sprawdzenia

Stan na 22 listopada 2026.

Ceny, funkcje narzędzi i przepisy mogą się zmienić po tej dacie, dlatego przy ważnych decyzjach sprawdź aktualny stan w podlinkowanym źródle. Zauważyłeś błąd? Napisz na kontakt@przejmijai.pl.

Przeczytaj też